“ನಗರಸಭೆಯಿಂದ ಸಂಸತ್ತಿನವರೆಗೆ — ಆಸ್ಕರ್ ಫರ್ನಾಂಡೀಸ್ ಅವರ ಅಪರೂಪದ ರಾಜಕೀಯ ಪಯಣ”

ಕೆಲವು ರಾಜಕಾರಣಿಗಳ ರಾಜಕೀಯ ಬದುಕನ್ನು ಅವರು ಹೊಂದಿದ್ದ ಹುದ್ದೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅಳೆಯಬಹುದು. ಆದರೆ ಆಸ್ಕರ್ ಫರ್ನಾಂಡೀಸ್ ಅವರಂತಹ ನಾಯಕರನ್ನು ಕೇವಲ ಹುದ್ದೆಗಳಿಂದ ಅಳೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಸಂಘಟನೆಯೊಂದಿಗೆ ಅವರ ನಂಟು, ಕಾರ್ಯಕರ್ತರೊಂದಿಗೆ ಅವರ ಆತ್ಮೀಯತೆ, ವಿವಿಧ ತಲೆಮಾರುಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಯಕರೊಂದಿಗೆ ಅವರು ಹೊಂದಿದ್ದ ವಿಶ್ವಾಸದ ಸಂಬಂಧ ಹಾಗೂ ಕರಾವಳಿಯ ಮಣ್ಣಿನೊಂದಿಗೆ ಅವರ ನಿರಂತರ ಸಂಪರ್ಕವೇ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ನಿಜವಾದ ಅಳತೆ.

ಉಡುಪಿಯ ಪುರಸಭಾ ಸದಸ್ಯನಾಗಿ ಆರಂಭವಾದ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಪಯಣ ಮುಂದೆ ಐದು ಬಾರಿ ಲೋಕಸಭೆಗೆ, ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ರಾಜ್ಯಸಭೆಗೆ ಹಾಗೂ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದವರೆಗೆ ಸಾಗಿತು.

1980 — ಉಡುಪಿಯಿಂದ ದೆಹಲಿಯತ್ತ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ

ಆಸ್ಕರ್ ಫರ್ನಾಂಡೀಸ್ ಅವರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ 1980ರ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ ಮಹತ್ವದ ತಿರುವು.

ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಉಡುಪಿ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವುದು ಸುಲಭದ ಕೆಲಸವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಎದುರಾಳಿಯಾಗಿ ಟಿ.ಎ. ಪೈ ಅವರಂತಹ ಪ್ರಬಲ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯಕ್ತಿ ಇದ್ದರು.

1980ರ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಉಡುಪಿ ಬ್ಲಾಕ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಆಸ್ಕರ್ ಫರ್ನಾಂಡೀಸ್ ಅವರನ್ನು ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಮುಂದಿಟ್ಟಿತ್ತು. ಯು.ಆರ್. ಸಭಾಪತಿ ನೇತೃತ್ವದ ತಂಡವು ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಭಾವಿ ನಾಯಕರ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಅವರ ಅಭ್ಯರ್ಥಿತ್ವಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಸಿತು. ಈ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ಮನೋರಮಾ ಮಧ್ವರಾಜ್ ಅವರಂತಹ ಸ್ಥಳೀಯ ನಾಯಕರ ಬೆಂಬಲವೂ ದೊರೆಯಿತು ಎಂದು The New Indian Express ದಾಖಲಿಸಿದೆ. ನಂತರ ಆಸ್ಕರ್ ಅವರನ್ನು ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಯವರ ಮುಂದೆ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. ಟಿ.ಎ. ಪೈ ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಬಲ್ಲಿರಾ ಎಂದು ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಯವರು ಕೇಳಿದಾಗ, ಆಸ್ಕರ್ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ಉತ್ತರಿಸಿದ್ದರು ಎಂದು ವರದಿಗಳು ದಾಖಲಿಸುತ್ತವೆ.

ಆಸ್ಕರ್ ಅವರ ಆ ಕಾಲದ ರಾಜಕೀಯ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿ ಹಾಗೂ ಸ್ನೇಹಿತರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದವರು ಎಂ. ವೀರಪ್ಪ ಮೊಯ್ಲಿ.

ಮೊಯ್ಲಿ ಮತ್ತು ಆಸ್ಕರ್ ಫರ್ನಾಂಡೀಸ್ ಇಬ್ಬರೂ ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕದ Youth Congress ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗಲೇ ಉತ್ತಮ ಸ್ನೇಹ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ThePrint ವರದಿಯಂತೆ, ಮೊಯ್ಲಿಯವರೇ ನಂತರ ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡಂತೆ, ಉಡುಪಿ Youth Congressನಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಪಕ್ಷದ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರು.

ವೀರಪ್ಪ ಮೊಯ್ಲಿಯವರು ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡಂತೆ, ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಯವರು ಟಿ.ಎ. ಪೈ ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಬಲ್ಲ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅನುಮಾನ ಹೊಂದಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಆಸ್ಕರ್ ಫರ್ನಾಂಡೀಸ್ ಸೂಕ್ತ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಎಂದು ತಾವು ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಯವರಿಗೆ ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದರು. ಇದು ಮೊಯ್ಲಿಯವರ ಸ್ವಂತ ನೆನಪು ಮತ್ತು ಹೇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

1980ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಆಸ್ಕರ್ ಫರ್ನಾಂಡೀಸ್ ಅವರು 2,61,738 ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ಜಯಗಳಿಸಿದರು. ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ ಡಾ. ವಿ.ಎಸ್. ಆಚಾರ್ಯ ಅವರು 1,01,769 ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. ಗೆಲುವಿನ ಅಂತರ 1,59,969 ಮತಗಳಾಗಿತ್ತು. ಟಿ.ಎ. ಪೈ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೋದರು. ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಅಧಿಕೃತ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಈ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸುತ್ತವೆ.

ಈ ಗೆಲುವು ಉಡುಪಿಯ ಸ್ಥಳೀಯ ರಾಜಕಾರಣಿಯನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜಕಾರಣದ ವೇದಿಕೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ದಿತು.

ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿಯವರ ವಿಶ್ವಾಸದ ವ್ಯಕ್ತಿ

1983ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಕರ್ ಫರ್ನಾಂಡೀಸ್ ಅವರು ಎಐಸಿಸಿ ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾದರು. ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿಯವರ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿತ್ವದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 1984ರಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಸಂಸದೀಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು.

ಪಕ್ಷದ ಸಂಘಟನೆ, ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಸಮನ್ವಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿಯವರ ವಿಶ್ವಾಸ ಗಳಿಸಿದರು. 1986ರಲ್ಲಿ ಕೆಪಿಸಿಸಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿಯೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.

ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಶೈಲಿ ಅಧಿಕಾರದ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಿಂತ ಸಂಘಟನೆಯ ಒಳಗಿನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿತ್ತು. ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪಕ್ಷದ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಕಾರಣ ಅವರು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ “24×7” ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ಎಂಬ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.

ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಯಿಂದ ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿಯವರೆಗೆ

ಆಸ್ಕರ್ ಫರ್ನಾಂಡೀಸ್ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಬದುಕಿನ ವಿಶೇಷತೆಯೆಂದರೆ, ಅವರು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಹಲವು ತಲೆಮಾರುಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಯಕರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.

ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಯವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉಡುಪಿಯಿಂದ ಲೋಕಸಭೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಅವರು ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿಯವರೊಂದಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿಯವರ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಸಂಘಟನಾ ಸಹಚರರಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದರು. ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯವರಿಗೂ ಅವರು ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕ ಮತ್ತು ಆತ್ಮೀಯ ಹಿರಿಯ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು.

ಅವರ ನಿಧನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಅವರನ್ನು ತಮ್ಮ “mentor and guide” ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಿದ್ದರು. [ಮೂಲಾಧಾರ: The Indian Express]

ಈ ದೀರ್ಘ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಬಂಧವೇ ಆಸ್ಕರ್ ಫರ್ನಾಂಡೀಸ್ ಅವರನ್ನು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಹಲವು ತಲೆಮಾರುಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದ ಅಪರೂಪದ ಸೇತುವೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿತು.

ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ

ಯುಪಿಎ ಸರ್ಕಾರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆಸ್ಕರ್ ಫರ್ನಾಂಡೀಸ್ ಅವರು ಅಂಕಿಅಂಶ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಅನುಷ್ಠಾನ, ಯುವ ವ್ಯವಹಾರ ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡೆ, ವಿದೇಶಾಂಗ ಭಾರತೀಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳು, ಕಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ ಹಾಗೂ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಹೆದ್ದಾರಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಮಹತ್ವದ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.

ಅವರು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಕೇಂದ್ರ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿಯೂ ಮಹತ್ವದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಪಕ್ಷದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಆಯ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಸಂಘಟನಾ ಸಮನ್ವಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ದೀರ್ಘ ಅನುಭವವನ್ನು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿತು.

ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ಅವರ ನಿಧನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಪರಿಶ್ರಮ, ಸೌಮ್ಯ ಸ್ವಭಾವ ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯತೆಯಿಂದ ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಿದ್ದರು. [ಮೂಲಾಧಾರ: The Indian Express]

ಹುದ್ದೆಗಿಂತ ಮಿಗಿಲಾದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ

ಐದು ಬಾರಿ ಲೋಕಸಭಾ ಸದಸ್ಯ, ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ರಾಜ್ಯಸಭಾ ಸದಸ್ಯ ಹಾಗೂ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದರೂ ಆಸ್ಕರ್ ಫರ್ನಾಂಡೀಸ್ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ಗುರುತು ಸರಳತೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕರ್ತರೊಂದಿಗೆ ಅವರ ಆತ್ಮೀಯತೆ.

ಅಧಿಕಾರದ ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳದ ನಾಯಕನಾಗಿ ಅವರು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅವರ ಸರಳ, ಸೌಮ್ಯ ಸ್ವಭಾವ ಮತ್ತು ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕಿಸಬಹುದಾದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಕರಾವಳಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ನಂಟು

ರಾಜಕೀಯದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಆಸ್ಕರ್ ಫರ್ನಾಂಡೀಸ್ ಬಹುಮುಖ ಪ್ರತಿಭೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು.

ಅವರು ಯಕ್ಷಗಾನದಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಿದ್ದರು. ಕುಚಿಪುಡಿ ಕಲಿತಿದ್ದರು. ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಯುವಕರಲ್ಲಿ ಓದುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಬೆಳೆಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ‘ಜಾಲಿ ಕ್ಲಬ್’ ಮತ್ತು ಗ್ರಂಥಾಲಯದಂತಹ ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೂ ಕೈಜೋಡಿಸಿದ್ದರು.

ಇದು ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಕರಾವಳಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾಳಜಿಯ ಮತ್ತೊಂದು ಮುಖವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಉಡುಪಿಯ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಕೀಯದವರೆಗೆ

ಆಸ್ಕರ್ ಫರ್ನಾಂಡೀಸ್ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಪಯಣ ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾದುದಲ್ಲ.

ಉಡುಪಿಯ ಪುರಸಭೆಯಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಬದುಕು ಸ್ಥಳೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಂಘಟನೆ, 1980ರ ಲೋಕಸಭಾ ಗೆಲುವು, ಕರ್ನಾಟಕ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು, ಎಐಸಿಸಿ ಸಂಘಟನೆ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು.

ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಯಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ರಾಜಕೀಯ ಪಯಣ ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ, ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ಮತ್ತು ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯವರ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಹೀಗಾಗಿ ಅವರ ಬದುಕು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ಸಂಸದರ ಅಥವಾ ಸಚಿವರ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸವಲ್ಲ; ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಹಲವು ತಲೆಮಾರುಗಳ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿವರ್ತನೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾದ ಒಂದು ದೀರ್ಘ ಪಯಣ.

ಉಡುಪಿಯ ಸ್ಥಳೀಯ ರಾಜಕೀಯದಿಂದ ದೆಹಲಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಕೀಯದವರೆಗೆ ಸಾಗಿದರೂ, ಅವರ ರಾಜಕೀಯದ ಬೇರುಗಳು ಕರಾವಳಿಯ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದಿದ್ದವು.

ಆಸ್ಕರ್ ಫರ್ನಾಂಡೀಸ್ ಇಂದು ನಮ್ಮ ನಡುವೆ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸಂಘಟನೆಯೊಂದಿಗೆ ನಿಷ್ಠೆ, ಕಾರ್ಯಕರ್ತರೊಂದಿಗೆ ಆತ್ಮೀಯತೆ, ಸರಳತೆ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ತಲೆಮಾರುಗಳ ನಡುವೆ ಸೇತುವೆಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಬದುಕು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಸದಾ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಲಿದೆ.

ಅವರ ಪುಣ್ಯಸ್ಮರಣೆಯಂದು ಗೌರವಪೂರ್ವಕ ನಮನಗಳು.